Page 94 - Demo

Jakobin%u00ebve%u201d, nga vendi ku organizoheshin takimet). Ky grup do t%u00eb luante nj%u00eb rol t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm n%u00eb faz%u00ebn e dyt%u00eb, radikale, t%u00eb Revolucionit.M%u00eb 10 gusht 1792, nj%u00eb kryengritje n%u00eb Paris sh%u00ebnoi p%u00ebrmbysjen e monarkis%u00eb kushtetuese dhe shpalljen e Republik%u00ebs. Erdh%u00ebn n%u00eb pushtet zhirondin%u00ebt, p%u00ebrfaq%u00ebsues t%u00eb borgjezis%u00eb tregtare industriale. Nd%u00ebrkoh%u00eb, Franca kishte hyr%u00eb n%u00eb luft%u00eb me fuqit%u00eb monarkiste evropiane, q%u00eb nuk mund ta pranonin ndryshimin revolucionar antimonarkist q%u00eb kishte ndodhur n%u00eb Franc%u00eb. Mir%u00ebpo masat popullore, t%u00eb nxitura dhe t%u00eb udh%u00ebhequra nga Jakobin%u00ebt, dhe ve%u00e7an%u00ebrisht nga Robespieri (Robespierre), Dantoni (Danton) dhe nga propaganda e vrullshme gazetareske e Maratit, iu kund%u00ebrvun%u00eb mbretit, t%u00eb cilin e mendonin tashm%u00eb t%u00eb rreshtuar me fuqit%u00eb armike t%u00eb Franc%u00ebs. M%u00eb 17 gusht 1792 u krijua Gjyqi i Jasht%u00ebzakonsh%u00ebm, p%u00ebr t%u00eb luftuar Kund%u00ebrrevolucionin. Konventa Komb%u00ebtare u mblodh m%u00eb 20 shtator 1792. Kur u zbuluan prova se mbreti kishte pasur korrespondenc%u00eb t%u00eb fsheht%u00eb me sovran%u00ebt armiq, Konventa e d%u00ebnoi Luigjin XVI p%u00ebr tradhti, n%u00ebn presionin e sankylot%u00ebve, grupeve radikale popullore. M%u00eb 21 janar 1793, Luigji XVI u ekzekutua n%u00eb gijotin%u00eb. T%u00eb gjith%u00eb ata q%u00eb d%u00ebshironin thellimin e Revolucionit dhe mbrojtjen e Franc%u00ebs nga ushtrit%u00eb aleate evropiane, filluan t%u00eb rreshtoheshin me jakobin%u00ebt. P%u00ebrkrah jakobin%u00ebve u vendos%u00ebn sankylot%u00ebt, si krahu popullor n%u00eb Franc%u00eb. K%u00ebta iu kund%u00ebrvun%u00eb zhirondin%u00ebve, pra grupeve t%u00eb moderuara kund%u00ebrrevolucionare. M%u00eb 31 maj 1793, Komuna e Parisit, organi revolucionar bashkiak parizian, n%u00ebn presionin e sankylot%u00ebve grumbulloi nj%u00eb mas%u00eb demonstruesish, t%u00eb cil%u00ebt pushtuan Konvent%u00ebn dhe imponuan arrestimin e udh%u00ebheq%u00ebsve zhirondin%u00eb. Jakobin%u00ebt tani u b%u00ebn%u00eb zot%u00ebr t%u00eb Konvent%u00ebs. Programi q%u00eb ndoqi Konventa p%u00ebr rreth nj%u00eb vit u p%u00ebrpunua nga Maksimilien Robespieri (Maximilien Robespierre). Ky i fundit, ndon%u00ebse jakobin, nuk ishte plot%u00ebsisht n%u00eb nj%u00eb mendje me revolucionin popullor dhe anarkin%u00eb. Ky program synonte shtypjen e anarkis%u00eb, luft%u00ebrave civile dhe kund%u00ebrrevolucionit n%u00eb atdhe, si dhe fitoren e luft%u00ebs me an%u00eb t%u00eb nj%u00eb mobilizimi t%u00eb madh t%u00eb popullit dhe t%u00eb rezervave t%u00eb vendit. Konventa veshi me pushtet ekzekutiv Komitetin e Shp%u00ebtimit Publik, t%u00eb p%u00ebrb%u00ebr%u00eb nga 12 an%u00ebtar%u00eb t%u00eb vet%u00eb Konvent%u00ebs. U krijua gjithashtu Komiteti i Sigurimit t%u00eb P%u00ebrgjithsh%u00ebm, organ suprem i policis%u00eb politike. N%u00eb vitet 1793-1794, synimi kryesor i Konvent%u00ebs ka qen%u00eb terrori ndaj t%u00eb gjith%u00eb kund%u00ebrshtar%u00ebve. Viktima t%u00eb k%u00ebsaj politike u b%u00ebn%u00eb nj%u00eb num%u00ebr personazhesh politike, duke filluar nga Mari-Antuaneta dhe monarkist%u00eb t%u00eb tjer%u00eb, deri tek ish-koleg%u00eb revolucionar%u00eb dhe udh%u00ebheq%u00ebs zhirondin%u00eb. N%u00eb rrjedh%u00ebn e n%u00ebnt%u00eb muajve, mendohet se n%u00eb gijotin%u00eb kaluan nga 16 000 deri n%u00eb 30 000 vet%u00eb. N%u00eb faz%u00ebn finale, diktatura jakobine filloi t%u00eb eliminonte edhe %u201cbijt%u00eb e vet%u201d. Fillimisht u godit Heberti dhe ekstremist%u00ebt e majt%u00eb, m%u00eb pas Dantoni dhe t%u00eb moderuarit dhe, n%u00eb fund fare, edhe Robespieri. Me grushtin e shtetit t%u00eb 34RobespieriDantoniFjalorsankylot (sansculottes) %u2013 ishin njer%u00ebzit e thjesht%u00eb t%u00eb klasave m%u00eb t%u00eb ul%u00ebta n%u00eb fund t%u00eb shekullit XVIII n%u00eb Franc%u00eb, shum%u00eb prej t%u00eb cil%u00ebve u b%u00ebn%u00eb partizan%u00eb radikal%u00eb t%u00eb Revolucionit Francez.92